Metryczka
- Nazwa łacińska
- Triangulum (Tri)
- Najjaśniejsza gwiazda
- β Trianguli (β Tri)
- Jasność względna
- 3,00 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 10064
- Powierzchnia
- 132 deg² (miejsce: 78 z 88)
- Rektascensja
- 1h 31m 28s do 2h 50m 40s
- Deklinacja
- +25° 36' 18'' do +37° 20' 50''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Andromeda, Ryby, Baran, Perseusz
Widoczność
Gwiazdozbiór: Trójkąt
Trójkąt jest gwiazdozbiorem półkuli północnej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest β Trianguli, która wraz z gwiazdami α Trianguli i γ Trianguli tworzy trójkąt ostrokątny. Gwiazdozbiór ten często nazywa się także trójkątem północnym. Wynika to z tego, że na południowym nocnym niebie istnieje podobna konstelacja – gwiazdozbiór Trójkąta Południowego.
W gwiazdozbiorze Trójkąta znajduje się galaktyka spiralna M 33, dyskowate skupisko gwiazd, mgławic gazowych i innych obiektów gwiazdowych. Jest oddalona o ok. 2,7 miliona lat świetlnych i po Andromedzie i Drodze Mlecznej jest trzecią co do wielkości galaktyką Grupy Lokalnej. Galaktykę spiralną M 33 nazywa się także Galaktyką Trójkąta; jest ona dobrym punktem wyjścia dla astronomów amatorów, ponieważ żadne jaśniejsze gwiazdy nie odwracają od niej uwagi. W optymalnych warunkach Galaktykę Trójkąta można dostrzec już gołym okiem. W większości nocy potrzebna jest jednak co najmniej dobra lornetka.
Historia i mitologia
Gwiazdozbiór Trójkąta należy do 48 pierwotnych gwiazdozbiorów Ptolemeusza, starożytnego matematyka, astronoma, astrologa i geografa. Choć należy więc do klasycznych gwiazdozbiorów starożytności, nie wiąże się z nim prawie żadna godna uwagi mitologia.
Grecy znali ten gwiazdozbiór pod nazwą Deltoton, ponieważ przypomina on nieco wielką literę delta.
Hyginus natomiast w swoim astronomiczno-mitograficznym podręczniku „De astronomia” (z końca I wieku p.n.e.) uważał ten gwiazdozbiór za wyspę Sycylię. Wyspę Sycylię nazywano wówczas ze względu na jej kształt również Trinakrią. Symbol Trinakrii składa się z głowy dziewczyny, od której odchodzą trzy zgięte nogi. Początkowo głowa dziewczyny przedstawiała głowę Meduzy z wężami zamiast włosów, a później głowę Ceres, bogini rolnictwa i płodności. Oprócz trzech nóg od głowy odchodzą też trzy kłosy pszenicy, symbolizujące płodność. Do dziś Trinakria jest symbolem Sycylii i widnieje na jej fladze.
Drugi, mniejszy trójkąt utworzył Jan Heweliusz (1611–1687), astronom i twórca kartografii Księżyca, z trzech słabszych gwiazd na południowy wschód od dużego trójkąta. Ten trójkąt nie zdołał się jednak przyjąć na przestrzeni wieków.
