Gwiazdozbiór: Ryba Południowa

Ryba Południowa (Piscis Austrinus)
Ryba Południowa · Najjaśniejsza gwiazda: FomalhautPokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Piscis Austrinus (PsA)
Najjaśniejsza gwiazda
Fomalhaut (α PsA)
Jasność względna
1,16 mag
Katalog Hipparcos
HIP 113368
Powierzchnia
245 deg² (miejsce: 60 z 88)
Rektascensja
21h 27m 14s do 23h 06m 55s
Deklinacja
-36° 27' 33'' do -24° 49' 30''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Wodnik, Koziorożec, Mikroskop, Żuraw, Rzeźbiarz

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Ryba Południowa

Ryba Południowa jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Gwiazdozbiór ten składa się głównie ze słabych gwiazd 4. wielkości gwiazdowej i słabszych. Jego najjaśniejsza gwiazda, Fomalhaut, stanowi jego zupełnie szczególną atrakcję. Jest ona zdecydowanie najjaśniejszą gwiazdą gwiazdozbioru i jako gwiazda 1. wielkości jest widoczna już gołym okiem. Jej nazwa pochodzi od arabskiego „fam al-ḥūt” (pysk ryby). Fomalhaut znajduje się w odległości zaledwie 25 lat świetlnych i jest otoczona dużym pierścieniem pyłu.

Historia

Gwiazdozbiór Ryby Południowej należy do 48 pierwotnych gwiazdozbiorów Ptolemeusza, starożytnego matematyka, astronoma, astrologa i geografa. Aż do XVII wieku był to dość duży gwiazdozbiór. Pod koniec XVI wieku holenderski astronom Petrus Plancius utworzył z wielu jego gwiazd gwiazdozbiór Żurawia, który niemiecki astronom Johann Bayer spopularyzował w 1603 roku w swoim atlasie nieba „Uranometria”. Najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Żurawia należała więc pierwotnie do gwiazdozbioru Ryby Południowej i do dziś nosi nazwę „Alnair” (Jasna z ogona ryby). W 1752 roku z gwiazdozbioru Ryby Południowej skorzystał jeszcze francuski astronom Nicolas-Louis de Lacaille, aby uzupełnić swój gwiazdozbiór Mikroskopu.

Mitologia

Atargatis była syryjską boginią, lepiej znaną w języku greckim jako Derketo. Derketo miała romans z młodym Syryjczykiem. Z tego związku urodziła córkę Semiramidę. Derketo nie mogła jednak znieść hańby nieślubnego dziecka, zabiła swojego kochanka i w samobójczym zamiarze rzuciła się do jeziora w pobliżu Aszkelonu (Izrael). Wcześniej porzuciła swoją córkę Semiramidę na skale. Semiramidę znalazł i wychował pasterz Simmas. Wyrosła na odważną i bardzo piękną kobietę, a później została królową Babilonu. Jej matka Derketo nie zginęła jednak, wbrew swojemu zamiarowi, skacząc do jeziora. Uratowała ją wielka ryba, a ona sama została zamieniona w syrenę (pół kobietę, pół rybę). W podzięce wielką rybę umieszczono później na firmamencie jako gwiazdozbiór Ryby Południowej.