Gwiazdozbiór: Psy Gończe

Psy Gończe (Canes Venatici)
Psy Gończe · Najjaśniejsza gwiazda: Cor CaroliPokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Canes Venatici (CVn)
Najjaśniejsza gwiazda
Cor Caroli (α CVn)
Jasność względna
2,84 mag
Katalog Hipparcos
HIP 63125
Powierzchnia
465 deg² (miejsce: 38 z 88)
Rektascensja
12h 06m 22s do 14h 07m 33s
Deklinacja
+27° 50' 38'' do +52° 21' 35''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Wielka Niedźwiedzica, Warkocz Bereniki, Wolarz

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Psy Gończe

Psy Gończe są gwiazdozbiorem półkuli północnej. Najjaśniejsza gwiazda tego gwiazdozbioru, Cor Caroli (α CVn), przedstawia głowę południowego psa. Natomiast druga co do jasności gwiazda, β CVn, tworzy głowę psa północnego. Psy noszą imiona Asterion (gr. „gwiazdka”) i Chara (gr. „radość”). Literatura nie jest przy tym zgodna, które imię należy do którego psa. Jednocześnie oba imiona przypisuje się gwieździe β CVn. Gwiazdozbiór Psów Gończych leży na południe od dyszla Wielkiego Wozu. Psy Gończe kłapią więc zębami tuż przy tylnych łapach niedźwiedzicy.

Galaktykę spiralną M 51 (NGC 5194), znaną także jako Galaktyka Wir, łatwo odnaleźć już przez lornetkę. Była to pierwsza galaktyka, u której odkryto kształt spiralny. Galaktyka ta znajduje się poniżej ogona gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy. Należy jednak do gwiazdozbioru Psów Gończych i zalicza się do najpiękniejszych galaktyk nieba północnego.

Historia

Gwiazda Cor Caroli (Serce Karola) nosi imię Karola I (króla Anglii, Szkocji i Irlandii) oraz Karola II. Próbując rządzić bez parlamentu, Karol I wywołał w 1642 roku angielską wojnę domową, która zakończyła się w 1649 roku jego egzekucją i czasowym zniesieniem monarchii. W 1660 roku jego synowi Karolowi II udało się odzyskać godność królewską. Najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Psów Gończych miała zabłysnąć szczególnie jasno 29 maja 1660 roku, gdy Karol II powrócił do Londynu, by przywrócić monarchię. W ostatnich latach panowania Karol II rządził bez parlamentu. Karol II nie pozostawił prawowitych potomków, miał natomiast sporą liczbę dzieci nieślubnych. Niemal wszystkie oficjalnie uznał i nadał im tytuły szlacheckie. Nie miały one jednak prawa do tronu. Jego najbardziej znanymi potomkami w naszych czasach są zapewne Diana, księżna Walii, i królowa Kamila. Ponieważ Karol II nie pozostawił następcy tronu, jego następcą został brat, Jakub II. Był on ostatnim katolickim królem Anglii i w 1688 roku, w wyniku Chwalebnej Rewolucji, został pozbawiony tronu.

Aby dostrzec dwa psy w linii między dwiema jaśniejszymi gwiazdami, trzeba naprawdę dużo wyobraźni. W istocie gwiazdozbiór ten zawdzięcza swoje powstanie dawnemu błędowi w tłumaczeniu. Starożytny astronom Ptolemeusz określił pierwotnie niektóre z tych gwiazd jako „kollorobon” (gr. „maczuga”) Wolarza. Ponieważ arabski tłumacz nie znał tego słowa, bez namysłu zrobił z niego „kullab” (hak). Kolejny tłumacz, który nie potrafił zidentyfikować słowa „kullab”, przełożył je jako „kilab” (psy). W ten sposób z maczugi Wolarza powstał gwiazdozbiór Psów Gończych.