Gwiazdozbiór: Góra Stołowa

Gwiazdozbiór: Góra Stołowa

Góra Stołowa jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Gwiazdozbiór ten jest okołobiegunowy względem bieguna południowego. Oznacza to, że jego gwiazdy znajdują się tak blisko bieguna niebieskiego, że oglądane z Sydney nigdy nie zachodzą. Gwiazdozbiór znajduje się tam zatem przez cały rok nad horyzontem. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Mensae, której jasność obserwowana wynosi zaledwie 5,09 mag. Gołym okiem można ją dostrzec tylko w dobrych warunkach. Góra Stołowa jest najsłabszym gwiazdozbiorem nieba. Pomocą w odnalezieniu tego gwiazdozbioru jest Wielki Obłok Magellana (LMC), galaktyka karłowata odległa o około 160 000 lat świetlnych, zawierająca wiele miliardów gwiazd. Niewielką częścią Wielki Obłok Magellana sięga w obręb gwiazdozbioru Góry Stołowej. Jego największa część leży jednak w gwiazdozbiorze Złotej Ryby.

Historia

Francuski teolog Nicolas-Louis de Lacaille, który poświęcił życie astronomii, geodezji i matematyce, wprowadził 14 nowych gwiazdozbiorów półkuli południowej. W 1750 roku wyruszył w czteroletnią podróż na Przylądek Dobrej Nadziei, by m.in. obserwować gwiazdozbiory nieba południowego. Skatalogował przy tym prawie 10 000 gwiazd. Swoim nowym gwiazdozbiorom Nicolas-Louis de Lacaille nadawał przeważnie nazwy urządzeń technicznych. Tak powstały gwiazdozbiory Rzeźbiarz, Piec, Rylec, Pompa, Malarz, Mikroskop, Sieć, Oktant, Zegar, Kompas, Góra Stołowa, Luneta, Węgielnica i Cyrkiel. Ponadto podzielił wielki starożytny gwiazdozbiór Okręt Argo na trzy gwiazdozbiory: Kil, Rufę i Żagiel. Jego katalog gwiazd nieba południowego ukazał się w 1763 roku, rok po jego śmierci, pod tytułem „Coelum Australe Stelliferum”. Wspólną cechą jego 14 nowych gwiazdozbiorów jest to, że składają się ze stosunkowo słabych gwiazd.

Nicolas-Louis de Lacaille badał gwiazdy południowego nieba z Kapsztadu i uwiecznił Górę Stołową wraz z unoszącymi się nad nią chmurami w gwiazdozbiorze Góry Stołowej. Tym spektaklem natury wokół Góry Stołowej najlepiej można się zachwycać podczas południowoafrykańskiego lata (w grudniu). W tym czasie nad górą zalega cienka warstwa chmur, która zdaje się spływać po stromych zboczach od strony północnej i zachodniej. Miejscowi nazywają to zjawisko „Tablecloth” (obrus).