Gwiazdozbiór: Luneta

Gwiazdozbiór: Luneta

Luneta jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Telescopii, niebieskawo świecąca gwiazda o mocy promieniowania ok. 800 razy większej niż nasze Słońce. Ponieważ jednak gwiazda ta jest oddalona od nas o 278 lat świetlnych (1 rok świetlny to 9,461 biliona kilometrów), trudniej ją dostrzec niż nasze Słońce, odległe o 149,6 mln km. Luneta leży na północ od gwiazdozbioru Pawia i na południe od Strzelca.

Historia

Francuski teolog Nicolas-Louis de Lacaille, który poświęcił życie astronomii, geodezji i matematyce, wprowadził 14 nowych gwiazdozbiorów półkuli południowej. W 1750 roku wyruszył w czteroletnią podróż na Przylądek Dobrej Nadziei, by m.in. obserwować gwiazdozbiory nieba południowego. Skatalogował przy tym prawie 10 000 gwiazd. Swoim nowym gwiazdozbiorom Nicolas-Louis de Lacaille nadawał przeważnie nazwy urządzeń technicznych. Tak powstały gwiazdozbiory Rzeźbiarz, Piec, Rylec, Pompa, Malarz, Mikroskop, Sieć, Oktant, Zegar, Kompas, Góra Stołowa, Luneta, Węgielnica i Cyrkiel. Ponadto podzielił wielki starożytny gwiazdozbiór Okręt Argo na trzy gwiazdozbiory: Kil, Rufę i Żagiel. Jego katalog gwiazd nieba południowego ukazał się w 1763 roku, rok po jego śmierci, pod tytułem „Coelum Australe Stelliferum”. Wspólną cechą jego 14 nowych gwiazdozbiorów jest to, że składają się ze stosunkowo słabych gwiazd.

Teleskop był przełomowym wynalazkiem dla astronomów. Nic więc dziwnego, że Nicolas-Louis de Lacaille poświęcił mu osobny gwiazdozbiór. Uwiecznił w nim lunetę Keplera, zbudowaną według konstrukcji opisanej przez Johannesa Keplera w 1611 roku. Gdy Nicolas-Louis de Lacaille go wprowadził, gwiazdozbiór miał jednak jeszcze dwie inne gwiazdy 3. wielkości, które dziś nie należą już do gwiazdozbioru Lunety. β Telescopii nazywa się dziś η Sagittarii i należy do gwiazdozbioru Strzelca, a γ Telescopii figuruje obecnie jako G Scorpii w gwiazdozbiorze Skorpiona.