Metryczka
- Nazwa łacińska
- Norma (Nor)
- Najjaśniejsza gwiazda
- γ² Normae (γ² Nor)
- Jasność względna
- 4,02 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 80000
- Powierzchnia
- 165 deg² (miejsce: 74 z 88)
- Rektascensja
- 15h 12m 14s do 16h 36m 08s
- Deklinacja
- -60° 26' 08'' do -42° 16' 03''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Skorpion, Wilk, Cyrkiel, Trójkąt Południowy, Ołtarz
Widoczność
Gwiazdozbiór: Węgielnica
Węgielnica jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest γ² Normae. Gwiazdozbiór nie ma gwiazd oznaczonych jako alfa (α) i beta (β), ponieważ w XIX wieku przypisano je do gwiazdozbioru Skorpiona. Gwiazdy te noszą dziś oznaczenia N i H Scorpii. Gwiazdozbiór Węgielnicy leży na zachód od Skorpiona i na wschód od Centaura. Za Drogą Mleczną kryje się tu gromada galaktyk w Węgielnicy, odległa o około 220 milionów lat świetlnych. Leży ona w centrum „Wielkiego Atraktora”, ogromnego skupiska masy, które przyciąga naszą Drogę Mleczną.
Historia
Francuski teolog Nicolas-Louis de Lacaille, który poświęcił życie astronomii, geodezji i matematyce, wprowadził 14 nowych gwiazdozbiorów półkuli południowej. W 1750 roku wyruszył w czteroletnią podróż na Przylądek Dobrej Nadziei, by m.in. obserwować gwiazdozbiory nieba południowego. Skatalogował przy tym prawie 10 000 gwiazd. Swoim nowym gwiazdozbiorom Nicolas-Louis de Lacaille nadawał przeważnie nazwy urządzeń technicznych. Tak powstały gwiazdozbiory Rzeźbiarz, Piec, Rylec, Pompa, Malarz, Mikroskop, Sieć, Oktant, Zegar, Kompas, Góra Stołowa, Luneta, Węgielnica i Cyrkiel. Ponadto podzielił wielki starożytny gwiazdozbiór Okręt Argo na trzy gwiazdozbiory: Kil, Rufę i Żagiel. Jego katalog gwiazd nieba południowego ukazał się w 1763 roku, rok po jego śmierci, pod tytułem „Coelum Australe Stelliferum”. Wspólną cechą jego 14 nowych gwiazdozbiorów jest to, że składają się ze stosunkowo słabych gwiazd.
Nicolas-Louis de Lacaille utworzył gwiazdozbiór Węgielnicy z gwiazd, które pierwotnie należały do gwiazdozbiorów Wilka i Ołtarza. Nadał mu nazwę „Norma et Regula”. Przedstawia on kątownik i linijkę. Narzędzi tych używali wówczas kreślarze, mierniczy i rzemieślnicy. Nazwę gwiazdozbioru skrócono później do „Norma”.
