Gwiazdozbiór: Źrebię

Źrebię (Equuleus)
Źrebię · Najjaśniejsza gwiazda: KitalphaPokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Equuleus (Equ)
Najjaśniejsza gwiazda
Kitalpha (α Equ)
Jasność względna
3,92 mag
Katalog Hipparcos
HIP 104987
Powierzchnia
72 deg² (miejsce: 87 z 88)
Rektascensja
20h 56m 11s do 21h 26m 20s
Deklinacja
+2° 28' 38'' do +13° 02' 21''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Pegaz, Delfin, Wodnik

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Źrebię

Źrebię (źrebak) jest gwiazdozbiorem półkuli północnej. Najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru nosi nazwę Kitalpha (przednia część konia) i przedstawia głowę konia. Gwiazdozbiór Źrebięcia „unosi się” po zachodniej stronie, przed swoim pobratymcem – gwiazdozbiorem Pegaza. Źrebię jest poświadczone dopiero u Ptolemeusza (II wiek n.e.), który przejął je zapewne od Hipparcha. Nie zachowała się żadna prawdziwie starożytna legenda na jego temat; poniższą historię opowiadano pierwotnie o Pegazie.

Mitologia

Kronos był przywódcą tytanów i najmłodszym synem Gai (Ziemi) i Uranosa (Nieba). Zakochał się w Filyrze, córce tytana Okeanosa. Aby ukryć swoją tożsamość, ukazywał się jej wyłącznie pod postacią konia. Tak spłodzili centaura Chirona. Chiron, jak wszystkie centaury, przyszedł na świat z górną częścią ciała człowieka i dolną częścią ciała konia. Filyra była tym tak przerażona, że poprosiła Zeusa, by zamienił ją w lipę. Zeus, również syn Kronosa i najwyższy bóg olimpijski, wyświadczył ukochanej swojego ojca tę przysługę. Centaur Chiron poślubił najadę Chariklo, córkę boga Apollina, i spłodził z nią córkę Okyroe. Urodziła się ona z zupełnie wyjątkowym darem – darem proroctwa, czyli przepowiadania religijnych przesłań. Pewnego dnia uwiódł ją Ajolos, wnuk Deukaliona (syna tytana Prometeusza i króla Tesalii). Aby ukryć ciążę przed ojcem, uciekła w góry. Tam urodziła córkę Arne, znaną też jako Melanippe. Gdy centaur Chiron szukał córki, Okyroe błagała bogów, by zamienili ją w źrebię. Artemida, jedno z dwunastu wielkich bóstw olimpijskich (m.in. bogini narodzin i Księżyca, a także opiekunka kobiet i dzieci), zlitowała się nad nią i spełniła jej życzenie. Córka Chirona Okyroe znana jest też pod imieniem Hippe lub Hippo (gr. koń). Na firmamencie do dziś kryje się przed ojcem i tylko od czasu do czasu wystawia głowę.