Metryczka
- Nazwa łacińska
- Coma Berenices (Com)
- Najjaśniejsza gwiazda
- β Comae Berenices (β Com)
- Jasność względna
- 4,26 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 64394
- Powierzchnia
- 387 deg² (miejsce: 42 z 88)
- Rektascensja
- 11h 58m 25s do 13h 36m 07s
- Deklinacja
- +13° 18' 14'' do +33° 18' 27''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Psy Gończe, Wielka Niedźwiedzica, Lew, Panna, Wolarz
Widoczność
Gwiazdozbiór: Warkocz Bereniki
Warkocz Bereniki jest gwiazdozbiorem półkuli północnej. Najjaśniejszą gwiazdą tego gwiazdozbioru jest β Comae Berenices. Niewiele od niej słabsza jest gwiazda Diadem (α Com), której nazwa nawiązuje do klejnotów we włosach egipskiej królowej Bereniki. Tworzy ona koniuszek warkocza w tym gwiazdozbiorze.
Na szczególną uwagę zasługują Gromada w Warkoczu Bereniki (Mel 111) oraz Gromada galaktyk w Warkoczu Bereniki (Abell 1656, Coma Cluster). Wiele gwiazd gwiazdozbioru Warkocza Bereniki należy do odległej o około 280 lat świetlnych Gromady w Warkoczu Bereniki. Ta gromada otwarta liczy 37 gwiazd i w optymalnych warunkach można ją dostrzec gołym okiem. Gromada galaktyk w Warkoczu Bereniki to natomiast olbrzymie skupisko ponad 1000 galaktyk, odległe o około 320 mln lat świetlnych. Niestety z powodu tak dużej odległości można ją obserwować tylko przez teleskop.
Historia i mitologia
W starożytnej Grecji gwiazdozbiór ten zaliczano początkowo do gwiazdozbioru Lwa. Przedstawiał koniuszek jego ogona. Jako samodzielny gwiazdozbiór po raz pierwszy ukazał go w 1536 roku na swoim globusie nieba niemiecki kartograf Caspar Vopel, a w 1551 roku przeniósł go na swój globus nieba także niderlandzki geograf i kartograf Gerard Merkator (1512–1594). Gdy nieco później duński astronom Tycho Brahe umieścił ten gwiazdozbiór w jednym ze swoich dzieł, jego miejsce na niebie zostało ostatecznie przesądzone.
Berenika była w III wieku p.n.e. królową Egiptu. Była żoną króla Egiptu Ptolemeusza III, którego siostra również miała na imię Berenika. Siostra króla była żoną Seleucydy Antiocha II. Po śmierci męża uwikłała się w spory o tron, a tym samym znalazła się w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Poprosiła więc brata, króla Ptolemeusza III, by przybył jej na pomoc ze swoim wojskiem. Ptolemeusz III wyruszył zatem na wojnę w obronie siostry. Królowa Berenika, bardzo zatroskana o męża, ślubowała bogini Afrodycie (bogini miłości, piękna i pożądania), że złoży jej w ofierze swoje włosy, jeśli tylko jej mąż powróci zdrowy i zwycięski. Ptolemeusz III nie zdołał już niestety uratować siostry, ale powrócił do Egiptu zwycięski i zdrowy. Królowa Berenika dotrzymała więc obietnicy i złożyła swoje włosy w świątyni na przylądku Zefirion pod Aleksandrią. Już następnego dnia włosy zniknęły ze świątyni. W tym samym czasie jej nadworny astronom Konon z Samos zaobserwował wschód wielu nowych gwiazd na wschód od gwiazdozbioru Lwa i na północ od gwiazdozbioru Panny. Uznano zatem, że włosy Bereniki tak bardzo spodobały się Afrodycie, iż od razu umieściła je na firmamencie.
