Gwiazdozbiór: Wężownik

Wężownik (Ophiuchus)
Wężownik · Najjaśniejsza gwiazda: RasalhaguePokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Ophiuchus (Oph)
Najjaśniejsza gwiazda
Rasalhague (α Oph)
Jasność względna
2,08 mag
Katalog Hipparcos
HIP 86032
Powierzchnia
948 deg² (miejsce: 11 z 88)
Rektascensja
16h 01m 33s do 18h 45m 50s
Deklinacja
-30° 12' 44'' do +14° 23' 15''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Herkules, Wąż, Waga, Skorpion, Strzelec, Orzeł

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Wężownik

Wężownik jest gwiazdozbiorem półkuli północnej i południowej i można go obserwować z każdego miejsca na świecie. Jego najjaśniejsza gwiazda nosi arabską nazwę Rasalhague (głowa zaklinacza węży). Gwiazdozbiór Wężownika leży na ekliptyce, a więc właściwie byłby trzynastym z dwunastu znanych dziś znaków zodiaku. Od czasów Babilończyków jest ich jednak tylko dwanaście: Babilończycy podzielili ekliptykę, odpowiednio do dwunastu miesięcy, na równe odcinki po 30 stopni. Ekliptyka opisuje pozorną drogę Słońca w ciągu roku. Słońce przechodzi przy tym przez wszystkie gwiazdozbiory zodiakalne. Od 29 listopada do 17 grudnia Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Wężownika. W tym czasie gwiazdozbioru nie można obserwować, ponieważ znajduje się on na niebie dziennym. Tutaj znajduje się też Gwiazda Barnarda, czerwony karzeł odległy o około 6 lat świetlnych, który porusza się po niebie szybciej niż jakakolwiek inna znana gwiazda. W 1604 roku rozbłysła tu supernowa Keplera, ostatni obserwowany gołym okiem wybuch gwiazdy w Drodze Mlecznej.

Mitologia

Grecy widzieli w Wężowniku Asklepiosa, boga sztuki lekarskiej. Jego rodzicami byli Apollo, m.in. bóg uzdrawiania, moralności i muzyki, oraz Koronis, wnuczka boga wojny Aresa. Koronis, ukochana Apollina, kochała jednak śmiertelnika Ischysa i zdradziła z nim Apollina, choć nosiła już w łonie jego dziecko. Apollo dowiedział się o tym i doprowadził do śmierci obojga. Sam Apollo (według innego przekazu Hermes) w ostatniej chwili uratował dziecko ze stosu, wycinając je z łona matki, i oddał je Chironowi, który wychował Asklepiosa jak własnego syna i nauczył go leczenia i polowania. Pewnego dnia wąż pokazał mu szczególne ziele lecznicze: na Krecie syn króla utonął w naczyniu z miodem. Gdy do zwłok podpełzł wąż, Asklepios zabił go laską. Wtedy pojawił się drugi wąż z ziołami leczniczymi i przywrócił nimi martwego węża do życia. Asklepios położył zioła na zmarłym i królewicz również się ocknął. Później Asklepios miał jeszcze wskrzesić syna bohatera Tezeusza, który zginął, spadając z rydwanu. Z każdym zmartwychwstaniem rosło niezadowolenie Hadesa, boga świata podziemnego, który obawiał się, że strumień dusz może wyschnąć. Poskarżył się swojemu bratu Zeusowi, a ten powalił Asklepiosa piorunem. Rozgniewany tym Apollo zabił trzech cyklopów, którzy wykuwali pioruny Zeusa. Aby go udobruchać, Zeus uczynił Asklepiosa nieśmiertelnym i umieścił go wraz z wężem na firmamencie. Wąż uosabia jego sztukę lekarską; dzięki corocznemu linieniu i pozornemu odradzaniu się do dziś uchodzi za jej symbol.