Gwiazdozbiór: Zając

Gwiazdozbiór: Zając

Zając jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest Arneb. Jej nazwa pochodzi od arabskiego al-arnab i oznacza „zając”. Dzięki wschodniemu sąsiadowi, gwiazdozbiorowi Wielkiego Psa, Zająca łatwo odnaleźć na firmamencie. Na swojej dumnej piersi Wielki Pies nosi bowiem najjaśniejszą gwiazdę nieba – α Canis Majoris o greckiej nazwie Syriusz (Palący). Jasność Syriusza przewyższają na niebie jedynie Słońce, Księżyc i niektóre planety. W linii prostej na zachód od Syriusza znajduje się najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Zająca.

Historia i mitologia

Gwiazdozbiór Zająca należy do 48 pierwotnych gwiazdozbiorów Ptolemeusza, starożytnego matematyka, astronoma, astrologa i geografa. Na przestrzeni wieków łączono go z wieloma mitami. Arabowie widzieli w nim tron Oriona. U Egipcjan gwiazdozbiór ten przedstawiano jako łódź boga Ozyrysa. Boga Ozyrysa dostrzegano dawniej w grupie gwiazd Oriona, a na południe pod nim leżała jego łódź – w miejscu dzisiejszego Zająca. Przyjęły się jednak dwie inne bajki:

Po pierwsze bajka o charcie (gwiazdozbiór Wielkiego Psa), który goni zająca (gwiazdozbiór Zająca). Wywodzi się ona stąd, że Grecy polowali dawniej na zające z chartami.

Po drugie nieco bardziej znana bajka o Leros, greckiej wyspie na Morzu Egejskim. Pewnego dnia ktoś przywiózł na wyspę ciężarną zajęczycę. Ponieważ wcześniej nie było tam zajęcy, ludzie byli zachwyceni tym zwierzęciem i zaczęli je hodować. Wkrótce zające bardzo szybko rozprzestrzeniły się po całej wyspie i zjadły plony mieszkańców, tak że wyspiarzom prawie nie zostało nic do jedzenia. Mieszkańcy wyłapali więc zające i wywieźli je na stały ląd. Na pamiątkę tego, że nawet dobrego może być za wiele, gwiazdozbiór Zająca umieszczono następnie na firmamencie.