Metryczka
- Nazwa łacińska
- Hercules (Her)
- Najjaśniejsza gwiazda
- Kornephoros (β Her)
- Jasność względna
- 2,78 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 80816
- Powierzchnia
- 1225 deg² (miejsce: 5 z 88)
- Rektascensja
- 15h 48m 30s do 18h 57m 50s
- Deklinacja
- +3° 40' 25'' do +51° 19' 27''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Smok, Wolarz, Korona Północna, Wąż (głowa), Wężownik, Orzeł, Strzała, Lis, Lutnia
Widoczność
Gwiazdozbiór: Herkules
Herkules jest gwiazdozbiorem półkuli północnej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest β Herculis, historycznie zwana Kornephoros (niosący maczugę). W starożytności gwiazdozbiór nazywał się Engonasin („Klęczący”); dopiero później dostrzeżono w nim Heraklesa. Przypomina o tym jeszcze arabska nazwa α Herculis – Ras Algethi („głowa klęczącego”). Gwiazda ι Herculis tworzy jego lewą stopę, która triumfalnie stoi na głowie Smoka. Tu leży M 13, najpiękniejsza gromada kulista nieba północnego. Jest odległa o około 25 000 lat świetlnych, składa się z ok. 300 000 gwiazd i już przez lornetkę widać ją jako mglistą plamkę – w pierwszej trzeciej części odcinka od η do ζ Herculis.
Mitologia
Herkules był nieślubnym synem Zeusa i Alkmeny, najpiękniejszej i najmądrzejszej kobiety na ziemi. Zdradzona żona Zeusa, Hera, chciała się go pozbyć z zazdrości, a jego kuzyn, król Eurysteusz – z obawy o swój tron. Gdy dorosły już Herkules odmówił służby Eurysteuszowi, Hera zesłała na niego szaleństwo, w którym zabił swoją żonę i troje dzieci. Aby uzyskać przebaczenie, za radą wyroczni delfickiej niechętnie służył przez dwanaście lat królowi Eurysteuszowi.
Ten wyznaczył mu dwanaście zadań, które miały go zabić: (1) upolować lwa nemejskiego (gwiazdozbiór Lwa); (2) zabić dziewięciogłową Hydrę (gwiazdozbiór Hydry) i jej sprzymierzeńca, raka (gwiazdozbiór Raka); (3) schwytać łanię kerynejską i (4) dzika erymantejskiego; (5) oczyścić stajnie Augiasza; (6) przepędzić ptaki stymfalijskie; (7) schwytać byka kreteńskiego; (8) poskromić ludożercze konie Diomedesa; (9) zdobyć pas królowej Amazonek Hipolity; (10) uprowadzić bydło olbrzyma Geriona; (11) zerwać złote jabłka Hesperyd, których strzegł smok Ladon (gwiazdozbiór Smoka); (12) wyprowadzić z podziemi piekielnego psa Cerbera. W drodze do jedenastego zadania uwolnił Prometeusza, którego Zeus za zdradę bogów przykuł do skały, gdzie orzeł (gwiazdozbiór Orła) wyjadał mu wątrobę. Herkules zabił orła zatrutą strzałą (gwiazdozbiór Strzały). Zwolniony ze służby, poślubił Dejanirę. Gdy centaur Nessos chciał zadać jej gwałt, Herkules zabił i jego zatrutą strzałą. Umierający Nessos dał Dejanirze trochę swojej krwi jako rzekomy środek miłosny. Gdy później podejrzewała Herkulesa o niewierność, niechcący go nią otruła.
