Gwiazdozbiór: Paw

Paw (Pavo)
Paw · Najjaśniejsza gwiazda: PeacockPokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Pavo (Pav)
Najjaśniejsza gwiazda
Peacock (α Pav)
Jasność względna
1,94 mag
Katalog Hipparcos
HIP 100751
Powierzchnia
378 deg² (miejsce: 44 z 88)
Rektascensja
17h 40m 40s do 21h 32m 44s
Deklinacja
-74° 58' 28'' do -56° 35' 19''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Luneta, Ołtarz, Ptak Rajski, Oktant, Indianin

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Paw

Paw jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Gwiazdozbiór ten jest okołobiegunowy względem bieguna południowego. Oznacza to, że jego gwiazdy znajdują się tak blisko bieguna niebieskiego, że oglądane z Sydney nigdy nie zachodzą. Gwiazdozbiór znajduje się tam zatem przez cały rok nad horyzontem. Jego najjaśniejsza gwiazda, α Pavonis, znana jest też jako Peacock (paw) i swoją imponującą jasnością przedstawia lśniące oko pawia.

Historia

Podczas gdy gwiazdozbiory półkuli północnej znane były już od starożytności i nawiązują do najróżniejszych mitologii, wiele gwiazdozbiorów półkuli południowej przez długi czas pozostawało bez nazwy. Zajęto się nimi dopiero w XVI wieku. W latach 1595–1597 holenderscy żeglarze Pieter Dirkszoon Keyser (starszy sternik) i Frederick de Houtman (brat kapitana) na zlecenie Petrusa Planciusa sporządzili podczas wyprawy mapę południowego firmamentu. Pod wpływem przeżyć z podróży do Indii Wschodnich nadali nazwy tuzinowi gwiazdozbiorów: Kameleon, Mucha, Ryba Latająca, Indianin, Żuraw, Ptak Rajski, Paw, Feniks, Złota Ryba, Wąż Wodny, Trójkąt Południowy i Tukan. Egzotyczne pawie Azji Południowo-Wschodniej wywarły na holenderskich żeglarzach tak wielkie wrażenie, że rozpoznali to baśniowe zwierzę na nocnym niebie. Johann Bayer przejął ten gwiazdozbiór w 1603 roku do swojego atlasu nieba „Uranometria”.

Mitologia

Paw jest jednym z nielicznych gwiazdozbiorów południowych, które mogą się odwołać do mitologii greckiej. Zapisano bowiem, że Zeus zakochał się w Io, córce boga rzeki Inachosa. Aby ukryć ją przed swoją zazdrosną żoną Herą, zamienił ją w białą krowę. Hera przejrzała jednak ten plan i zażądała krowy w darze. Aby nie wzbudzić podejrzeń, Zeus musiał spełnić jej życzenie. Hera poleciła olbrzymowi Argosowi nieustannie pilnować kochanki swojego męża. Argos miał 100 oczu, z których zawsze spały tylko dwa. Zeus wysłał więc swojego syna Hermesa, aby uwolnił Io. Hermes uśpił Argosa grą na flecie i odciął mu głowę. Io zdołała uciec i wkrótce odzyskała ludzką postać. Na szczególną cześć Hera umieściła oczy Argosa w upierzeniu pawia, ponieważ w świecie mitów pawie były świętymi zwierzętami Hery. Ich majestatyczny wzór do dziś jest szczególną cechą tych zwierząt.