Gwiazdozbiór: Mały Pies

Mały Pies (Canis Minor)
Mały Pies · Najjaśniejsza gwiazda: ProcyonPokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Canis Minor (CMi)
Najjaśniejsza gwiazda
Procyon (α CMi)
Jasność względna
0,34 mag
Katalog Hipparcos
HIP 37279
Powierzchnia
183 deg² (miejsce: 71 z 88)
Rektascensja
7h 06m 39s do 8h 11m 41s
Deklinacja
-0° 22' 10'' do +13° 13' 26''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Bliźnięta, Jednorożec, Hydra, Rak

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Mały Pies

Mały Pies jest gwiazdozbiorem półkuli północnej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Canis Minoris, nosząca grecką nazwę Procjon (gr. „przed psem”). Procjon jest ósmą co do jasności gwiazdą całego firmamentu. Nazwa ta bierze się stąd, że wschodzi on zawsze tuż przed właściwą „Psią Gwiazdą”, czyli Syriuszem w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa.

Procjon wraz z Syriuszem (w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa) i Betelgezą (w gwiazdozbiorze Oriona) należy do tak zwanego Trójkąta Zimowego. Jest to układ trzech gwiazd, bardzo dobrze widoczny zimą na półkuli północnej, które razem tworzą niemal równoboczny trójkąt.

Mitologia

Według mitologii greckiej Ikarios był twórcą uprawy winorośli.

Wiedzę tę przekazał mu osobiście Dionizos, bóg wina. Podczas jednej ze swoich wędrówek Dionizos zawitał do Ikariosa. Ikarios poczęstował go kozim mlekiem dla ochłody, lecz Dionizos grzecznie odmówił. Zamiast tego dał Ikariosowi skosztować zupełnie wyjątkowego napoju – wina z własnej uprawy. Podczas swojej wizyty Dionizos zauważył, że Ikarios jest wyjątkowo utalentowanym ogrodnikiem. Postanowił więc wprowadzić go w sztukę uprawy winorośli i wyrobu wina. Po udanej nauce Ikarios i jego pies Maira przemierzali kraj, aby rozsławić ten napój wśród ludu. Natrafili przy tym na grupę pasterzy, którym Ikarios życzliwie zaproponował trochę swojego napoju. Pasterze nie byli jednak przyzwyczajeni do alkoholu i szybko się upili, tracąc przytomność. Pozostali pasterze sądzili, że ich towarzysze zostali otruci. Zabili Ikariosa i zakopali go pod drzewem. Jego pies Maira, skomląc, pobiegł do domu, gdzie spotkał Erigone, córkę Ikariosa. Maira zaprowadził Erigone do grobu jej ojca. W rozpaczy Erigone odebrała sobie życie, a pies Maira również umarł z żalu.

Według tego mitu Zeus umieścił na firmamencie Ikariosa (gwiazdozbiór Wolarza), Erigone (gwiazdozbiór Panny) i Mairę (gwiazdozbiór Małego Psa). Mordercy Ikariosa uciekli na wyspę Keos, którą odtąd nękały klęski głodu i choroby. Aristajos, król Keos i syn boga Apollina, zwrócił się o pomoc do Zeusa. Zeus zlitował się i zesłał wiatry etezyjskie, które od tej pory, wkrótce po wschodzie gwiazdy Procjon, co roku wieją przez mniej więcej czterdzieści dni i przynoszą Grecji przyjemne ochłodzenie w letnim upale.