
Metryczka
- Nazwa łacińska
- Draco (Dra)
- Najjaśniejsza gwiazda
- Eltanin (γ Dra)
- Jasność względna
- 2,23 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 87833
- Powierzchnia
- 1083 deg² (miejsce: 8 z 88)
- Rektascensja
- 9h 22m 28s do 20h 54m 49s
- Deklinacja
- +47° 32' 51'' do +86° 27' 56''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Mała Niedźwiedzica, Żyrafa, Wielka Niedźwiedzica, Wolarz, Herkules, Lutnia, Łabędź, Cefeusz
Widoczność
Gwiazdozbiór: Smok
Smok jest gwiazdozbiorem półkuli północnej. Gwiazdozbiór ten jest okołobiegunowy względem bieguna północnego. Oznacza to, że jego gwiazdy znajdują się tak blisko bieguna niebieskiego, że oglądane z Berlina nigdy nie zachodzą. Gwiazdozbiór znajduje się tam zatem przez cały rok nad horyzontem. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest γ Draconis, nosząca arabską nazwę Eltanin (głowa smoka).
Około 5000 lat temu Gwiazdą Polarną była α Draconis (Thuban), ponieważ dzięki bliskości bieguna północnego jako jedyna gwiazda stała zawsze w tym samym miejscu nieba. Wskutek chwiania się osi Ziemi Gwiazdą Polarną jest dziś α Ursae Minoris (Polaris) w Małej Niedźwiedzicy. Z tym właśnie gwiazdozbiorem Smok jest szczególnie związany: w starożytnej Grecji Mała Niedźwiedzica miała należeć do Smoka i przedstawiać jego skrzydła.
Mitologia
Herkules był nieślubnym synem Zeusa i Alkmeny, najpiękniejszej i najmądrzejszej kobiety na ziemi. Zdradzona żona Zeusa, Hera, chciała się go pozbyć z zazdrości, a jego kuzyn, król Eurysteusz – z obawy o swój tron. Gdy dorosły już Herkules odmówił służby Eurysteuszowi, Hera zesłała na niego szaleństwo, w którym zabił swoją żonę i troje dzieci. Aby uzyskać przebaczenie, za radą wyroczni delfickiej niechętnie służył przez dwanaście lat królowi Eurysteuszowi.
Ten wyznaczył mu dwanaście zadań – dwanaście prac Herkulesa – których bohater najlepiej w ogóle nie miał przeżyć. Jedenastym było zerwanie złotych jabłek Hesperyd. Jabłka, które obiecywały nieśmiertelność i wieczną młodość, były ślubnym darem bogini ziemi Gai dla Hery. Strzegły ich Hesperydy, córki olbrzyma Atlasa, który dźwigał na barkach niebo, oraz smok Ladon, odrażający potwór o 100 głowach. To, jak Herkules zdobył jabłka, przekazano w dwóch wersjach. W pierwszej namówił Atlasa, by przyniósł mu jabłka, a w zamian przejął na pewien czas ciężar nieba. Ponieważ Ladon znał Atlasa, ten bez trudu zabrał jabłka. Uszczęśliwiony odzyskaną wolnością, Atlas chciał teraz sam zanieść je królowi Eurysteuszowi. Herkules jednak, który tylko pozornie się na to zgodził, namówił go, by jeszcze na chwilę przejął ciężar, i uciekł. W drugiej wersji Herkules pokonał Ladona swoimi zatrutymi strzałami. Hesperydy bezgranicznie opłakiwały jego śmierć, a Hera na pamiątkę umieściła smoka na niebie.
