Metryczka
- Nazwa łacińska
- Phoenix (Phe)
- Najjaśniejsza gwiazda
- Ankaa (α Phe)
- Jasność względna
- 2,39 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 2081
- Powierzchnia
- 469 deg² (miejsce: 37 z 88)
- Rektascensja
- 23h 26m 46s do 2h 25m 03s
- Deklinacja
- -57° 50' 54'' do -39° 18' 14''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Rzeźbiarz, Żuraw, Tukan, Wąż Wodny, Erydan, Piec
Widoczność
Gwiazdozbiór: Feniks
Feniks jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Phoenicis, znana również pod nazwą Ankaa (feniks). Pełen dumy Feniks nosi swoją najjaśniejszą gwiazdę na głowie.
W tej części nocnego nieba jest jednym z pięciu gwiazdozbiorów nazwanych od ptaków. W jego pobliżu świecą jeszcze Paw, Żuraw, Tukan i Ptak Rajski. Pod nim wije się gwiazdozbiór rzeki Erydan, szczególnie wydłużony gwiazdozbiór nieba południowego. Najjaśniejsza gwiazda Erydanu, Achernar, znajduje się na południowy wschód od Feniksa.
Historia
Podczas gdy gwiazdozbiory półkuli północnej znane były już od starożytności i nawiązują do najróżniejszych mitologii, wiele gwiazdozbiorów półkuli południowej przez długi czas pozostawało bez nazwy. Zajęto się nimi dopiero w XVI wieku. W latach 1595–1597 holenderscy żeglarze Pieter Dirkszoon Keyser (starszy sternik) i Frederick de Houtman (brat kapitana) na zlecenie Petrusa Planciusa sporządzili podczas wyprawy mapę południowego firmamentu. Pod wpływem przeżyć z podróży do Indii Wschodnich nadali nazwy tuzinowi gwiazdozbiorów: Kameleon, Mucha, Ryba Latająca, Indianin, Żuraw, Ptak Rajski, Paw, Feniks, Złota Ryba, Wąż Wodny, Trójkąt Południowy i Tukan.
Mitologia
Feniks był znany już w czasach starożytnych Egipcjan, choć nie został jeszcze uwieczniony na niebie. Według mitologii był obecny przy powstaniu świata. Uchodził za duszę boga słońca Ra. Miał się pojawiać co kilkaset lat w postaci czapli.
Później, w czasach Greków i Rzymian, znany był jako „feniks z popiołów”. Według Metamorfoz Owidiusza feniks żył pięć stuleci. Żywił się przy tym wyłącznie kadzidłem i balsamem. U kresu życia budował sobie gniazdo, w którym umierał, by odrodzić się jako mały ptak.
Feniks do dziś symbolizuje powstanie w nowym blasku, a także odrodzenie i nieśmiertelność.
