Gwiazdozbiór: Ołtarz

Ołtarz (Ara)
Ołtarz · Najjaśniejsza gwiazda: β AraePokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Ara (Ara)
Najjaśniejsza gwiazda
β Arae (β Ara)
Jasność względna
2,84 mag
Katalog Hipparcos
HIP 85258
Powierzchnia
237 deg² (miejsce: 63 z 88)
Rektascensja
16h 34m 17s do 18h 10m 41s
Deklinacja
-67° 41' 26'' do -45° 29' 10''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Skorpion, Węgielnica, Trójkąt Południowy, Ptak Rajski, Paw, Luneta, Korona Południowa

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Ołtarz

Ołtarz jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Gwiazdozbiór ten jest częściowo okołobiegunowy względem bieguna południowego. Oznacza to, że niektóre jego gwiazdy znajdują się tak blisko bieguna niebieskiego, że oglądane z Sydney nigdy nie zachodzą. Część gwiazdozbioru znajduje się tam zatem przez cały rok nad horyzontem.

Najjaśniejszą gwiazdą gwiazdozbioru jest β Arae, położona na południe od ogona gwiazdozbioru Skorpiona. Jej światło potrzebuje ok. 600 lat, by dotrzeć do Ziemi. Przez gwiazdozbiór Ołtarza przebiega Droga Mleczna. Droga Mleczna jest samodzielną galaktyką, która składa się z miliardów gwiazd. Swój blask gwiazdozbiór Ołtarza zawdzięcza zatem kilku gromadom otwartym i gromadom kulistym. Jego najbardziej imponującą gromadą kulistą jest NGC 6397, którą przy odrobinie szczęścia można obserwować już przez średniej wielkości lornetkę. Znajduje się ona 8000 lat świetlnych od Ziemi i jest tym samym drugą najbliższą gromadą kulistą po M4 w gwiazdozbiorze Skorpiona.

Historia i mitologia

Gwiazdozbiór znany był już starożytnym Grekom, a jego gwiazdy przez tysiąclecia interpretowały najróżniejsze ludy. Hebrajczycy widzieli w nim ołtarz Noego, który ten wzniósł po potopie, lub ołtarz Abrahama, na którym miał on złożyć w ofierze swojego syna Izaaka. W niektórych atlasach nieba wspomina się także centaura Chirona (gwiazdozbiór Centaura), który na tym ołtarzu złożył w ofierze wilka (gwiazdozbiór Wilka). Interpretacja ta wynika z bliskości gwiazdozbiorów Centaura i Wilka: już Aratos opisuje, jak centaur wyciąga rękę w stronę ołtarza. Osobny mit na ten temat nie zachował się jednak.

Najbardziej znany mit związany z gwiazdozbiorem Ołtarza pochodzi jednak od Greków. Wierzyli oni, że jest to ołtarz, przy którym Zeus i bogowie poprzysięgli sobie zniszczyć tytanów. Zeus był synem tytana Kronosa, ówczesnego władcy wszechświata. Kronosa ostrzeżono, że jedno z jego dzieci go zgładzi. Dlatego je połykał. Tylko Zeusa zdołała ocalić matka. Wiele lat później Zeus powrócił i podał ojcu środek wymiotny, po którym ten zwymiotował jego rodzeństwo. Odtąd bogowie (Zeus i jego rodzeństwo) przez 10 lat toczyli wojnę z tytanami. Bogowie zwyciężyli i podzielili między siebie świat. Tak Posejdon został władcą morza, Hades – władcą świata podziemnego, a Zeus – władcą nieba.