Metryczka
- Nazwa łacińska
- Columba (Col)
- Najjaśniejsza gwiazda
- Phact (α Col)
- Jasność względna
- 2,65 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 26634
- Powierzchnia
- 270 deg² (miejsce: 54 z 88)
- Rektascensja
- 5h 03m 54s do 6h 39m 37s
- Deklinacja
- -43° 06' 42'' do -27° 04' 38''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Zając, Rylec, Malarz, Rufa, Wielki Pies
Widoczność
Gwiazdozbiór: Gołąb
Gołąb jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Columbae, nosząca arabską nazwę Phact (gołąb). Gwiazdozbiór leży na zachód od gwiazdozbioru Rufy. Gołąb zdaje się lecieć przed Okrętem Argo, na który składają się gwiazdozbiory Kilu, Żagla i Rufy.
Historia
Holenderski teolog, astronom i kartograf Petrus Plancius zaprojektował w 1612 roku globus nieba, na którym znalazło się kilka nowych gwiazdozbiorów pozbawionych jasnych gwiazd.
Gwiazdozbiór Gołębia do dziś zawdzięcza swoje istnienie właśnie jemu. Jego gwiazdy znał już Ptolemeusz. Nie zaliczał ich jednak do żadnego gwiazdozbioru, lecz wymieniał jako luźne gwiazdy poza Wielkim Psem. Plancius po raz pierwszy przedstawił ten gwiazdozbiór w 1592 roku na dużej mapie świata. Nazwał go prawdopodobnie na cześć gołębicy, którą Noe wypuścił, by szukała lądu. Pewnego dnia gołębica ta wróciła do arki ze świeżą gałązką oliwną w dziobie. Był to dla Noego znak, że potop wkrótce się skończy, bo na ziemi znów rosły rośliny (wg Rdz 8,11).
Na swoim globusie nieba przemianował on także starożytny gwiazdozbiór Okrętu Argo na „Arkę Noego”, a w 1627 roku Julius Schiller podchwycił ten pomysł w swoim chrześcijańskim atlasie nieba. Okręt Argo zdołał się jednak utrzymać. W XVIII wieku Nicolas-Louis de Lacaille podzielił go na trzy części.
Mitologia
Gołąb pojawia się w związku z Okrętem Argo także w mitologii greckiej. W micie o Argonautach gołębica pomaga Jazonowi i jego towarzyszom, wyruszającym po złote runo, przedostać się między dwiema pływającymi skałami u wyjścia z Bosforu. Skały zderzały się ze sobą, gdy tylko przepływała między nimi jakakolwiek żywa istota. Gołębicy udało się jednak przelecieć, zanim zderzające się skały zdołały ją pochwycić. Okręt Argo ruszył wtedy z pełną prędkością i również zdołał przepłynąć między rozsuwającymi się skałami, zanim znów się zwarły.
