Metryczka
- Nazwa łacińska
- Horologium (Hor)
- Najjaśniejsza gwiazda
- α Horologii (α Hor)
- Jasność względna
- 3,85 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 19747
- Powierzchnia
- 249 deg² (miejsce: 58 z 88)
- Rektascensja
- 2h 12m 49s do 4h 20m 18s
- Deklinacja
- -67° 02' 09'' do -39° 38' 13''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Erydan, Wąż Wodny, Sieć, Złota Ryba, Rylec
Widoczność
Gwiazdozbiór: Zegar
Zegar jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Gwiazdozbiór ten jest częściowo okołobiegunowy względem bieguna południowego. Oznacza to, że niektóre jego gwiazdy znajdują się tak blisko bieguna niebieskiego, że oglądane z Sydney nigdy nie zachodzą. Część gwiazdozbioru znajduje się tam zatem przez cały rok nad horyzontem.
Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Horologii, która przedstawia wahadło zegara w tym gwiazdozbiorze. Leży ona blisko granicy z gwiazdozbiorem Erydanu. Sam gwiazdozbiór łatwo odnaleźć dzięki bardzo jasnej głównej gwieździe Erydanu – Achernarowi.
Jego gwiazda R Horologii jest gwiazdą typu Mira. Oznacza to, że jej jasność może się w stosunkowo krótkim czasie bardzo zmieniać. R Horologii zmienia jasność w cyklu trwającym około 408 dni. Waha się przy tym od maksimum 4,7 mag do minimum 14,3 mag. W najlepszym razie można ją więc obserwować na firmamencie gołym okiem, a w najgorszym potrzebny jest dobry teleskop.
Historia
Francuski teolog Nicolas-Louis de Lacaille, który poświęcił życie astronomii, geodezji i matematyce, wprowadził 14 nowych gwiazdozbiorów półkuli południowej. W 1750 roku wyruszył w czteroletnią podróż na Przylądek Dobrej Nadziei, by m.in. obserwować gwiazdozbiory nieba południowego. Skatalogował przy tym prawie 10 000 gwiazd. Swoim nowym gwiazdozbiorom Nicolas-Louis de Lacaille nadawał przeważnie nazwy urządzeń technicznych. Tak powstały gwiazdozbiory Rzeźbiarz, Piec, Rylec, Pompa, Malarz, Mikroskop, Sieć, Oktant, Zegar, Kompas, Góra Stołowa, Luneta, Węgielnica i Cyrkiel. Ponadto podzielił wielki starożytny gwiazdozbiór Okręt Argo na trzy gwiazdozbiory: Kil, Rufę i Żagiel. Jego katalog gwiazd nieba południowego ukazał się w 1763 roku, rok po jego śmierci, pod tytułem „Coelum Australe Stelliferum”. Wspólną cechą jego 14 nowych gwiazdozbiorów jest to, że składają się ze stosunkowo słabych gwiazd.
Nicolas-Louis de Lacaille nazwał gwiazdozbiór, nawiązując do wynalazku swojego niderlandzkiego kolegi po fachu, Christiaana Huygensa (1629–1695). Christiaan Huygens był astronomem, matematykiem i fizykiem, a w 1656 roku wynalazł pierwszy zegar wahadłowy. Swoje odkrycia na ten temat opublikował w traktacie „Horologium Oscillatorium”, wydanym w 1673 roku.
