Gwiazdozbiór: Piec

Piec (Fornax)
Piec · Najjaśniejsza gwiazda: α FornacisPokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Fornax (For)
Najjaśniejsza gwiazda
α Fornacis (α For)
Jasność względna
3,85 mag
Katalog Hipparcos
HIP 14879
Powierzchnia
398 deg² (miejsce: 41 z 88)
Rektascensja
1h 45m 24s do 3h 50m 21s
Deklinacja
-39° 30' 46'' do -23° 45' 23''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Erydan, Wieloryb, Rzeźbiarz, Feniks

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Piec

Piec jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Fornacis, której jasność obserwowana wynosi zaledwie 3,85 mag. Gwiazdozbiór leży w zakolu Erydanu i sąsiaduje z Rzeźbiarzem.

Jednak i niepozorne gwiazdozbiory mogą jeszcze skrywać dla astronomii niejedną niespodziankę. Od września 2003 do stycznia 2004 roku Kosmiczny Teleskop Hubble’a obserwował pozornie pusty obszar w gwiazdozbiorze Pieca, nie większy niż jedna dziesiąta średnicy Księżyca widzianego z Ziemi. Na tych zdjęciach astronomom udało się naliczyć niemal 10 000 nieznanych wcześniej galaktyk – tak powstało Hubble Ultra Deep Field (HUDF). Po ekstrapolacji oznacza to, że w samym gwiazdozbiorze Pieca istnieje prawdopodobnie co najmniej miliard galaktyk, których astronomowie do dziś nie znają. W Piecu leży też Gromada galaktyk w Piecu – najbliższa po Gromadzie galaktyk w Pannie duża gromada galaktyk (odległa o ponad 60 mln lat świetlnych). Jej najjaśniejszym członkiem, położonym na skraju gromady, jest radiogalaktyka NGC 1316 (Fornax A).

Historia

Francuski teolog Nicolas-Louis de Lacaille, który poświęcił życie astronomii, geodezji i matematyce, wprowadził 14 nowych gwiazdozbiorów półkuli południowej. W 1750 roku wyruszył w czteroletnią podróż na Przylądek Dobrej Nadziei, by m.in. obserwować gwiazdozbiory nieba południowego. Skatalogował przy tym prawie 10 000 gwiazd. Swoim nowym gwiazdozbiorom Nicolas-Louis de Lacaille nadawał przeważnie nazwy urządzeń technicznych. Tak powstały gwiazdozbiory Rzeźbiarz, Piec, Rylec, Pompa, Malarz, Mikroskop, Sieć, Oktant, Zegar, Kompas, Góra Stołowa, Luneta, Węgielnica i Cyrkiel. Ponadto podzielił wielki starożytny gwiazdozbiór Okręt Argo na trzy gwiazdozbiory: Kil, Rufę i Żagiel. Jego katalog gwiazd nieba południowego ukazał się w 1763 roku, rok po jego śmierci, pod tytułem „Coelum Australe Stelliferum”. Wspólną cechą jego 14 nowych gwiazdozbiorów jest to, że składają się ze stosunkowo słabych gwiazd.