Metryczka
- Nazwa łacińska
- Apus (Aps)
- Najjaśniejsza gwiazda
- α Apodis (α Aps)
- Jasność względna
- 3,83 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 72370
- Powierzchnia
- 206 deg² (miejsce: 67 z 88)
- Rektascensja
- 13h 49m 51s do 18h 27m 28s
- Deklinacja
- -83° 07' 12'' do -67° 28' 48''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Trójkąt Południowy, Cyrkiel, Mucha, Kameleon, Oktant, Paw, Ołtarz
Widoczność
Gwiazdozbiór: Ptak Rajski
Ptak Rajski jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Gwiazdozbiór ten jest okołobiegunowy względem bieguna południowego. Oznacza to, że jego gwiazdy znajdują się tak blisko bieguna niebieskiego, że oglądane z Sydney nigdy nie zachodzą. Gwiazdozbiór znajduje się tam zatem przez cały rok nad horyzontem.
Gwiazdozbiór ten jest słabo widoczny i niełatwo go dostrzec na firmamencie. Leży między południowym biegunem niebieskim a gwiazdozbiorem Trójkąta Południowego. Główne gwiazdy Ptaka Rajskiego znajdują się zaledwie ok. 13° od bieguna. Jego najjaśniejsza gwiazda, α Apodis, przedstawia pióra ogonowe ptaka rajskiego.
Historia
Podczas gdy gwiazdozbiory półkuli północnej znane były już od starożytności i nawiązują do najróżniejszych mitologii, wiele gwiazdozbiorów półkuli południowej przez długi czas pozostawało bez nazwy. Zajęto się nimi dopiero w XVI wieku. W latach 1595–1597 holenderscy żeglarze Pieter Dirkszoon Keyser (starszy sternik) i Frederick de Houtman (brat kapitana) na zlecenie Petrusa Planciusa sporządzili podczas wyprawy mapę południowego firmamentu. Pod wpływem przeżyć z podróży do Indii Wschodnich nadali nazwy tuzinowi gwiazdozbiorów: Kameleon, Mucha, Ryba Latająca, Indianin, Żuraw, Ptak Rajski, Paw, Feniks, Złota Ryba, Wąż Wodny, Trójkąt Południowy i Tukan.
Z ptakiem rajskim żeglarze mogli się zetknąć w tropikalnych lasach deszczowych Nowej Gwinei, na Molukach (archipelagu indonezyjskim) lub na tropikalnej północy Australii. Samce ptaków rajskich mają barwne, lśniące upierzenie i niezwykle długie pióra ogonowe, którymi starają się zwrócić na siebie uwagę samic. Europejczycy przez długi czas znali te pióra jedynie jako ozdobę ekskluzywnych damskich kapeluszy. Nazwa Apus (dopełniacz Apodis) pochodzi od greckiego ápous („beznogi”), ponieważ skórki ptaków rajskich trafiały do Europy bez nóg. Johann Bayer umieścił gwiazdozbiór w 1603 roku w swoim atlasie nieba pod nazwą „Apis Indica”. Przejął ją z globusa Petrusa Planciusa z 1598 roku. „Apis” (pszczoła) było tam zapewne błędem drukarskim zamiast „Avis” (ptak) – chodziło o „ptaka indyjskiego”. Dziś przyjęła się jednak jego pierwotna nazwa: Ptak Rajski.
