Metryczka
- Nazwa łacińska
- Triangulum Australe (TrA)
- Najjaśniejsza gwiazda
- Atria (α TrA)
- Jasność względna
- 1,91 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 82273
- Powierzchnia
- 110 deg² (miejsce: 83 z 88)
- Rektascensja
- 14h 56m 01s do 17h 13m 53s
- Deklinacja
- -70° 30' 42'' do -60° 15' 52''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Węgielnica, Cyrkiel, Ptak Rajski, Ołtarz
Widoczność
Gwiazdozbiór: Trójkąt Południowy
Trójkąt Południowy jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Trianguli Australis, zwana też Atrią – sztuczne słowo utworzone z łacińskiego oznaczenia „Alpha Trianguli Australis”. W ten sam sposób powstały nazwy drugiej i trzeciej co do jasności gwiazdy: Beta Trianguli Australis nazywana jest też Betrią, a Gamma Trianguli Australis – Gatrią.
Trójkąt Południowy jest znacznie jaśniejszy, ale nieco mniejszy od swojego północnego odpowiednika, gwiazdozbioru Trójkąta. Atria, Betria i Gatria tworzą trójkąt równoramienny. Jako gwiazdy 2. i 3. wielkości gwiazdowej są łatwo widoczne gołym okiem. Gwiazdozbiór najłatwiej odnaleźć za pomocą Rigil Kentaurus, najjaśniejszej gwiazdy Centaura i trzeciej co do jasności gwiazdy nieba: na wschód od niej leży Trójkąt Południowy.
Historia
Podczas gdy gwiazdozbiory półkuli północnej znane były już od starożytności i nawiązują do najróżniejszych mitologii, wiele gwiazdozbiorów półkuli południowej przez długi czas pozostawało bez nazwy. Zajęto się nimi dopiero w XVI wieku. W latach 1595–1597 holenderscy żeglarze Pieter Dirkszoon Keyser (starszy sternik) i Frederick de Houtman (brat kapitana) na zlecenie Petrusa Planciusa sporządzili podczas wyprawy mapę południowego firmamentu. Pod wpływem przeżyć z podróży do Indii Wschodnich nadali nazwy tuzinowi gwiazdozbiorów: Kameleon, Mucha, Ryba Latająca, Indianin, Żuraw, Ptak Rajski, Paw, Feniks, Złota Ryba, Wąż Wodny, Trójkąt Południowy i Tukan. O charakterystycznym trójkącie jako pierwszy doniósł włoski żeglarz Amerigo Vespucci w 1503 roku, jednak nie trafił on wówczas do żadnego atlasu gwiazd. Niemal sto lat później Keyser i de Houtman po raz pierwszy go naszkicowali, badając wyspy Indii Wschodnich. Holenderski astronom Petrus Plancius umieścił trójkąt na globusie nieba już w 1589 roku, jednak w niewłaściwym miejscu. Na podstawie obserwacji obu żeglarzy przeniósł gwiazdozbiór w 1598 roku w poprawionej postaci na swój globus nieba, wybrał jednak do tego inne gwiazdy niż oni. W 1603 roku niemiecki astronom Johann Bayer po raz pierwszy umieścił gwiazdozbiór pod jego obecną nazwą „Triangulum Australe” w swoim atlasie nieba „Uranometria”. Później francuski astronom Nicolas-Louis de Lacaille (1713–1762) na krótko przemianował go na „Libella” (poziomnica z pionem; poprzedniczka poziomicy), ta nazwa nie zdołała się jednak przyjąć.
