Metryczka
- Nazwa łacińska
- Lacerta (Lac)
- Najjaśniejsza gwiazda
- α Lacertae (α Lac)
- Jasność względna
- 3,76 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 111169
- Powierzchnia
- 201 deg² (miejsce: 68 z 88)
- Rektascensja
- 21h 57m 30s do 22h 57m 52s
- Deklinacja
- +35° 09' 56'' do +56° 55' 05''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Cefeusz, Łabędź, Pegaz, Andromeda, Kasjopea
Widoczność
Gwiazdozbiór: Jaszczurka
Jaszczurka jest gwiazdozbiorem półkuli północnej. Gwiazdozbiór ten jest częściowo okołobiegunowy względem bieguna północnego. Oznacza to, że niektóre jego gwiazdy znajdują się tak blisko bieguna niebieskiego, że oglądane z Berlina nigdy nie zachodzą. Część gwiazdozbioru znajduje się tam zatem przez cały rok nad horyzontem. Jego najjaśniejsza gwiazda, α Lacertae, tworzy wraz z gwiazdami β Lacertae i 4 Lacertae głowę jaszczurki.
Najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Jaszczurki, α Lacertae, leży na północny wschód od najjaśniejszej gwiazdy gwiazdozbioru Łabędzia – Denebu. Gwiazdozbiór Łabędzia bywa też często nazywany „Krzyżem Północy”. Jego pięć najjaśniejszych gwiazd tworzy krzyż. Najjaśniejsza z nich symbolizuje ogon łabędzia. Jest ona dobrym punktem wyjścia do odnalezienia gwiazdozbioru Jaszczurki. Sławę przyniósł Jaszczurce obiekt BL Lacertae: Cuno Hoffmeister uznał go w 1929 roku za gwiazdę zmienną. W rzeczywistości jest to aktywne jądro galaktyki odległej o około 900 milionów lat świetlnych, od którego nazwę wzięła dziś cała klasa takich obiektów.
Historia
Gwiazdozbiór Jaszczurki składa się ze stosunkowo słabych gwiazd. Nie noszą one szczególnych nazw i nie istnieją też żadne legendy o tej części firmamentu. Gwiazdozbiór Jaszczurki po raz pierwszy wprowadził Jan Heweliusz (astronom i twórca kartografii Księżyca) w 1690 roku w swoim atlasie nieba „Firmamentum Sobiescianum”. Heweliusz nadał mu drugą nazwę „Stellio”, od agamy gwiaździstej (harduna), gatunku jaszczurki. Ta druga nazwa nie zdołała się jednak przyjąć.
Inne propozycje nazwy tego gwiazdozbioru również się nie przyjęły. Francuski astronom Augustin Royer chciał już w 1679 roku nazwać go na cześć ówczesnego króla Ludwika XIV „Sceptrum (berło)” lub „Ręką Sprawiedliwości”. Gwiazdozbiór miał symbolizować rękę Justycji z francuskim berłem.
W 1787 roku niemiecki astronom Johann Elert Bode próbował wznieść pomnik zmarłemu niedawno królowi pruskiemu Fryderykowi Wielkiemu. Nazwał gwiazdozbiór „Honores Friderici (Chwała Fryderyka)”. Jednak i jego propozycja się nie powiodła. Dziś gwiazdozbiór znany jest już tylko jako Jaszczurka.
