Metryczka
- Nazwa łacińska
- Sculptor (Scl)
- Najjaśniejsza gwiazda
- α Sculptoris (α Scl)
- Jasność względna
- 4,30 mag
- Katalog Hipparcos
- HIP 4577
- Powierzchnia
- 475 deg² (miejsce: 36 z 88)
- Rektascensja
- 23h 06m 43s do 1h 45m 50s
- Deklinacja
- -39° 22' 21'' do -24° 48' 14''
- Sąsiednie gwiazdozbiory
- Wieloryb, Wodnik, Ryba Południowa, Żuraw, Feniks, Piec
Widoczność
Gwiazdozbiór: Rzeźbiarz
Rzeźbiarz jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Sculptoris, która ma jasność obserwowaną zaledwie 4,30 mag. Gwiazdozbiór leży na południe od gwiazdozbiorów Wieloryba i Wodnika i mieści w sobie południowy biegun galaktyczny, przez który przebiega oś obrotu naszej Drogi Mlecznej. Ponieważ patrzy się tu poza dysk Drogi Mlecznej, szczególnie dobrze widać odległe galaktyki, na przykład jasną galaktykę spiralną NGC 253. Należy ona do Grupy galaktyk w Rzeźbiarzu, jednej z najbliższych grup galaktyk poza Grupą Lokalną.
Historia
Francuski teolog Nicolas-Louis de Lacaille, który poświęcił życie astronomii, geodezji i matematyce, wprowadził 14 nowych gwiazdozbiorów półkuli południowej. W 1750 roku wyruszył w czteroletnią podróż na Przylądek Dobrej Nadziei, by m.in. obserwować gwiazdozbiory nieba południowego. Skatalogował przy tym prawie 10 000 gwiazd. Swoim nowym gwiazdozbiorom Nicolas-Louis de Lacaille nadawał przeważnie nazwy urządzeń technicznych. Tak powstały gwiazdozbiory Rzeźbiarz, Piec, Rylec, Pompa, Malarz, Mikroskop, Sieć, Oktant, Zegar, Kompas, Góra Stołowa, Luneta, Węgielnica i Cyrkiel. Ponadto podzielił wielki starożytny gwiazdozbiór Okręt Argo na trzy gwiazdozbiory: Kil, Rufę i Żagiel. Jego katalog gwiazd nieba południowego ukazał się w 1763 roku, rok po jego śmierci, pod tytułem „Coelum Australe Stelliferum”. Wspólną cechą jego 14 nowych gwiazdozbiorów jest to, że składają się ze stosunkowo słabych gwiazd.
Gdy Nicolas-Louis de Lacaille w latach 1751 i 1752 po raz pierwszy umieścił Rzeźbiarza na mapie, nadał mu nazwę „L’Atelier du Sculpteur” (pracownia rzeźbiarza). Z biegiem lat tę pierwotną nazwę zlatynizowano jednak i skrócono. Dziś gwiazdozbiór znany jest pod łacińską nazwą Sculptor (Rzeźbiarz). Ma on przedstawiać marmurową głowę w pracowni rzeźbiarza, leżącą wraz z pobijakiem i dłutem na stole warsztatowym.
