Gwiazdozbiór: Orzeł

Orzeł (Aquila)
Orzeł · Najjaśniejsza gwiazda: AltairPokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Aquila (Aql)
Najjaśniejsza gwiazda
Altair (α Aql)
Jasność względna
0,77 mag
Katalog Hipparcos
HIP 97649
Powierzchnia
652 deg² (miejsce: 22 z 88)
Rektascensja
18h 41m 18s do 20h 38m 44s
Deklinacja
-11° 51' 59'' do +18° 41' 18''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Strzała, Herkules, Wężownik, Wąż (ogon), Tarcza, Strzelec, Koziorożec, Wodnik, Delfin

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Orzeł

Orzeł jest gwiazdozbiorem półkuli północnej i południowej. Gwiazdozbiór ten można zatem obserwować z każdego miejsca na świecie. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Aquilae, nosząca arabską nazwę Altair (od an-nasr at-tair, „lecący orzeł”). Jest to dwunasta co do jasności gwiazda nieba.

Altair należy do słynnego Trójkąta Letniego, prostego układu gwiazd, który w miesiącach letnich łatwo odnaleźć na niebie północnym. Dwie pozostałe gwiazdy to Wega, najjaśniejsza gwiazda Lutni, i Deneb, najjaśniejsza gwiazda Łabędzia.

Mitologia

Tytan Prometeusz wraz z boginią Ateną stworzył ludzi i zwierzęta. Nauczył ludzi sztuki i nauki. Gdy Zeus odmówił im ognia, Prometeusz wykradł go i potajemnie przyniósł im na Ziemię w pustej łodydze kopru włoskiego. Rozgniewany Zeus stworzył piękną Pandorę i zesłał ją na Ziemię z puszką pełną nieszczęść (puszką Pandory), która na wieki przyniosła ludziom choroby i śmierć. Prometeusza kazał na zawsze przykuć do skały, gdzie każdego dnia orzeł Ethon wyjadał jego odrastającą wątrobę. Dopiero wiele wieków później odnalazł go Herkules i zabił orła zatrutą strzałą. Prometeusz mógł jednak odzyskać wolność dopiero wtedy, gdy jakiś nieśmiertelny zgodzi się umrzeć za niego.

Zanim Herkules odnalazł Prometeusza, zatrzymał się w jaskini centaura Folosa (centaury to istoty o górnej części ciała człowieka i dolnej części ciała konia). Z powodu dzbana wina doszło tam do sporu, w którym Herkules musiał się bronić i zabił kilka centaurów. Pozostałe uciekły do Chirona, najmądrzejszego i najsprawiedliwszego z centaurów. Był on przyjacielem wielu bogów i królów, wychował wiele ich dzieci i posiadał niezwykłą wiedzę medyczną. Podczas pościgu Herkules miał przypadkowo trafić Chirona zatrutą strzałą. Ponieważ Chiron był nieśmiertelny, nie umarł, lecz odtąd cierpiał niekończący się ból. Zrzekł się swojej nieśmiertelności, dzięki czemu Prometeusz odzyskał wolność. Następnie Zeus umieścił na niebie jako gwiazdozbiory orła, strzałę, którą Herkules zabił orła, oraz Chirona.