Gwiazdozbiór: Wieloryb

Wieloryb (Cetus)
Wieloryb · Najjaśniejsza gwiazda: Deneb KaitosPokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Cetus (Cet)
Najjaśniejsza gwiazda
Deneb Kaitos (β Cet)
Jasność względna
2,04 mag
Katalog Hipparcos
HIP 3419
Powierzchnia
1231 deg² (miejsce: 4 z 88)
Rektascensja
23h 56m 25s do 3h 23m 47s
Deklinacja
-24° 52' 22'' do +10° 30' 52''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Baran, Ryby, Wodnik, Rzeźbiarz, Piec, Erydan, Byk

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidoczny

Gwiazdozbiór: Wieloryb

Wieloryb jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest β Ceti, nosząca arabską nazwę Deneb Kaitos (ogon potwora).

Jego najbardziej znaną gwiazdą jest jednak ο Ceti (Mira – Cudowna). Znajduje się ona na szyi Wieloryba i mniej więcej co jedenaście miesięcy (332 dni) świeci niemal tak jasno jak Gwiazda Polarna. Mira jest czerwonym olbrzymem, którego jasność waha się między 2. a 9. wielkością gwiazdową. Gdy Mira osiąga 2. wielkość gwiazdową, można ją doskonale oglądać gołym okiem, natomiast od 7. wielkości potrzebna jest lornetka. Przy 9. wielkości gwiazdowej jest widoczna już tylko przez teleskop.

Mitologia

Według mitologii greckiej król Cefeusz władał Etiopią. Był potomkiem nimfy Io, jednej z ukochanych Zeusa. Żoną Cefeusza była próżna Kasjopea, która wszędzie chełpiła się, że jest piękniejsza nawet od nereid, pięćdziesięciu córek boga morza Nereusa. Bóg morza Posejdon, którego żoną była jedna z nereid, zesłał wówczas do wybrzeży królestwa Cefeusza morskiego potwora Ketosa. Szukając pomocy, Cefeusz zwrócił się do wyroczni Amona. Wyrocznia poleciła mu przykuć jego córkę Andromedę do skały i złożyć ją w ofierze potworowi. Tylko w ten sposób można było powstrzymać pustoszenie jego wybrzeża. W rozpaczy Cefeusz posłuchał rady wyroczni. Andromedę w ostatniej chwili ocalił jednak bohater Perseusz. Zażądał on następnie ręki Andromedy. Choć Andromeda była już przyrzeczona swojemu stryjowi Fineusowi, Cefeusz wyraził zgodę. W końcu podczas uczty weselnej doszło do walki między Perseuszem a Fineusem. W jej trakcie Perseusz wyciągnął w stronę Fineusa głowę Meduzy. Ten na miejscu zamienił się w kamień.

Cefeusz, Kasjopea, Andromeda, Perseusz i potwór Ketos (Wieloryb) zostali później umieszczeni na niebie jako gwiazdozbiory.