Gwiazdozbiór: Ryś

Gwiazdozbiór: Ryś

Ryś jest gwiazdozbiorem półkuli północnej. Jest jednym z najmniej rzucających się w oczy gwiazdozbiorów nocnego nieba i trudno go odnaleźć. Gwiazdozbiór leży między równie niepozornymi gwiazdozbiorami Małego Lwa i Żyrafy, w obszarze bardzo słabych gwiazd. Tylko jego najjaśniejsza gwiazda, α Lyncis, jest oznaczona grecką literą. Wszystkie pozostałe gwiazdy tego gwiazdozbioru mają jako oznaczenie jedynie numer katalogowy. Wśród obserwatorów nieba mówi się: tam, gdzie gołe oko nic nie widzi, leży gwiazdozbiór Rysia. Już twórca tego gwiazdozbioru, astronom Jan Heweliusz, uważał, że dostrzec go na firmamencie mogą tylko ludzie o tak znakomitym wzroku jak ryś.

Mitologia

O mitologii gwiazdozbioru Rysia wiadomo niewiele. Być może Heweliusz myślał o Linkeusie, synu króla Messenii Afareusa. Linkeus miał mieć najbystrzejszy wzrok na świecie. Potrafił patrzeć przez mury i zaglądać pod ziemię. Wraz ze swoim bratem bliźniakiem Idasem towarzyszył Argonautom (mitologia o okręcie Argo). Wśród nich byli także ich kuzyni, bracia bliźniacy Kastor i Polideukes (Dioskurowie). Gdy Kastor wdał się w spór ze swoim kuzynem Idasem, zakończył się on dla Kastora śmiercią. W walce zginął z ręki Idasa. Pełen gniewu z powodu śmierci brata bliźniaka Polideukes zabił wówczas Linkeusa, brata bliźniaka Idasa. Zanim Idas zdążył się z kolei zemścić, wkroczył Zeus i powalił go piorunem. Polideukes, który był nieśmiertelny i bardzo blisko związany ze swoim bratem bliźniakiem, głęboko opłakiwał Kastora. W swoim bólu poprosił Zeusa, by mógł podzielić się nieśmiertelnością z bratem. Zeus się zgodził i odtąd bracia spędzali swoje dni na przemian w Hadesie, świecie podziemnym, i na Olimpie, górze bogów. Za braterską miłość obaj zostali umieszczeni na niebie jako gwiazdozbiór Bliźniąt. Ich kuzyna Linkeusa reprezentuje na firmamencie ryś. Aby go jednak dostrzec, potrzeba rysich oczu – właśnie takich, jakie miał on sam.