Gwiazdozbiór: Tarcza

Tarcza (Scutum)
Tarcza · Najjaśniejsza gwiazda: α ScutiPokaż gwiazdozbiór w rejestrze gwiazd

Metryczka

Nazwa łacińska
Scutum (Sct)
Najjaśniejsza gwiazda
α Scuti (α Sct)
Jasność względna
3,81 mag
Katalog Hipparcos
HIP 91117
Powierzchnia
109 deg² (miejsce: 84 z 88)
Rektascensja
18h 21m 36s do 18h 59m 10s
Deklinacja
-15° 56' 37'' do -3° 50' 01''
Sąsiednie gwiazdozbiory
Wąż, Strzelec, Orzeł

Widoczność

Niebo północneBerlin
Niebo południoweSydney
widocznyczęściowo widocznyniewidocznygodz. 22:00 czasu lokalnego, co najmniej w jednym dniu miesiąca

Gwiazdozbiór: Tarcza

Tarcza jest gwiazdozbiorem półkuli południowej. Jego najjaśniejszą gwiazdą jest α Scuti. Gwiazdozbiór leży na południowy zachód od dwunastej co do jasności gwiazdy firmamentu, Altaira w gwiazdozbiorze Orła.

Gwiazdozbiór Tarczy leży w samym środku Drogi Mlecznej i zawiera wiele gromad otwartych (grup liczących setki gwiazd). Najbardziej znaną gromadą otwartą tego gwiazdozbioru jest M11, tzw. Gromada Dzika Kaczka. Przez sześciocalowy teleskop wyraźnie widać jej zarys w kształcie litery V z jasną gwiazdą przewodnią na czele. Brytyjski astronom William Henry Smyth w 1844 roku dostrzegł w tej formacji „stado dzikich kaczek”. Gromada liczy ok. 2900 gwiazd i jest oddalona o ok. 6100 lat świetlnych.

Historia

Gwiazdozbiór wprowadził w 1684 roku Jan Heweliusz (1611–1687), astronom i twórca kartografii Księżyca, pod nazwą „Scutum Sobiescianum” (Tarcza Sobieskiego) w lipskim czasopiśmie naukowym „Acta Eruditorum”. Miał on upamiętniać króla Polski Jana III Sobieskiego i jego zasługi strategiczne w walce Polaków z Imperium Osmańskim u bram Wiednia (bitwa pod Wiedniem na Kahlenbergu, 12 września 1683 roku). Król Jan III Sobieski uwolnił wówczas Wiedeń z dwumiesięcznego tureckiego oblężenia. Jest to jedyny zachowany do dziś gwiazdozbiór o politycznym rodowodzie. Do grona 88 gwiazdozbiorów przyjęto go jednak tylko w odpolitycznionej formie. Dlatego nazwę gwiazdozbioru skrócono do „Scutum” (Tarcza).